Kenniscentrum Milieu Centraal lanceerde onlangs hun Monitor Duurzaam Leven Energietransitie. Een mooie aanleiding om in gesprek te gaan met hen over gedrag, de energietransitie en duurzaam werkgeverschap:
duurzaam gedrag
duurzamevacatures.nl: onderzoek laat zien dat veel Nederlanders wel openstaan voor verduurzaming, maar er nog niet altijd naar handelen. Wat zegt dat?
Milieu Centraal: Dat is misschien wel de belangrijkste conclusie van de Monitor Duurzaam Leven Energietransitie. De energietransitie strandt niet op onwil, maar op een systeem waarin duurzame keuzes nog te ingewikkeld, onzeker of duur zijn. Uit de Monitor blijkt dat gemiddeld 51% van de Nederlanders openstaat voor duurzamere keuzes, terwijl momenteel slechts 29% deze daadwerkelijk uitvoert. Dat gat is veelzeggend.
Mensen willen vaak wel verduurzamen, maar lopen tegen praktische barrières aan. Denk aan onzekerheid over subsidies, onduidelijkheid over technische mogelijkheden, angst voor hoge kosten of zorgen over het stroomnet. Daardoor blijven veel huishoudens steken in losse maatregelen, terwijl juist structurele verduurzaming nodig is.
duurzamevacatures.nl: tegelijkertijd lijkt draagvlak snel te kunnen veranderen.
Milieu Centraal: Dat klopt, draagvlak is veel minder statisch dan vaak wordt gedacht. Het beweegt mee met maatschappelijke ontwikkelingen, geopolitieke spanningen, energieprijzen en overheidsbeleid. Dat zien wij heel duidelijk terug in onze aanvullende flitspeiling van april 2026.
Hieruit blijkt dat de mate waarin mensen open staan voor een elektrische auto bijvoorbeeld in één jaar tijd steeg van 44% naar circa 65%. Voor een volledig elektrische warmtepomp ging dat van 49% naar bijna 70%. Dat heeft onder andere te maken met de energiecrisis, de aangekondigde terugkeer van EV-subsidies en discussies rondom netcongestie. Dat laat zien hoe belangrijk voorspelbaar beleid en duidelijke communicatie zijn.
duurzamevacatures.nl: ok, en als er wordt gezegd dat de opgave verschuift van ‘overtuigen’ naar ‘mogelijk maken’. Wat wordt daar dan precies mee bedoeld?
Milieu Centraal: De echte versnelling van de energietransitie zit niet alleen in technologie, maar vooral in wat mensen in hun dagelijks leven kúnnen doen. Het vraagt minder om extra motivatie en meer om goede randvoorwaarden. Denk aan voorspelbaar beleid, lagere financiële risico’s, praktische ondersteuning en heldere keuzes. Zodra duurzame keuzes logisch, betaalbaar en vanzelfsprekend worden, zie je dat mensen veel sneller in beweging komen.
energietransitie
duurzamevacatures.nl: helder. En als je kijkt naar de energietransitie, waar zitten momenteel dan de grootste onbenutte mogelijkheden?
Milieu Centraal: Die mogelijkheden zitten vooral achter de voordeur. Binnen het domein ‘Wonen’ zien wij namelijk veel draagvlak bij mensen. Zeven op de tien woningeigenaren staan open voor een goed geïsoleerde woning en ongeveer 60% heeft al minimaal één isolatiemaatregel genomen. Maar slechts 5% van de woningen van vóór 2018, is écht voorbereid op een aardgasvrije toekomst.
Dat laat zien dat mensen vaak wel beginnen, maar niet doorpakken richting integrale verduurzaming. Terwijl juist goede isolatie de basis vormt voor vervolgstappen zoals warmtepompen of aardgasvrij wonen. Dáár ligt dus enorme winst.
duurzamevacatures.nl: ook mobiliteit blijft een lastig iets binnen de energietransitie. Waarom juist daar?
Milieu Centraal: Mobiliteit heeft de grootste klimaatimpact, maar tegelijkertijd ook het laagste draagvlak en de minste uitvoering. Dat komt vooral doordat veel Nederlanders sterk gehecht zijn aan hun fossiele auto. Daarnaast spelen financiële factoren een grote rol. Mensen maken zich zorgen over aanschafkosten, fiscale voordelen en laadmogelijkheden. Toch zien we ook hier dat sentiment snel kan omslaan wanneer beleid of omstandigheden veranderen. De stijgende openheid voor elektrisch rijden laat dat duidelijk zien.
duurzamevacatures.nl: en Netcongestie? Dat lijkt steeds meer invloed te hebben op keuzes van huishoudens.
Milieu Centraal: Dat onderwerp leeft enorm. Waar vorig jaar ongeveer de helft van de Nederlanders zich zorgen maakte over de belasting van het stroomnet bij verduurzaming, is dat aandeel inmiddels fors gestegen. Tegelijkertijd zien we dat veel mensen daardoor verduurzamingsplannen uitstellen terwijl dat vaak niet nodig is.
Een hybride warmtepomp kan op veel plekken bijvoorbeeld prima zonder verzwaring van de aansluiting. Ook zijn netverzwaringen op veel locaties nog gewoon mogelijk. Daar ligt dus een belangrijke communicatieve opgave: duidelijk maken wat wél kan. Onzekerheid remt nu soms verduurzaming onnodig af, terwijl er in de praktijk nog veel mogelijk is.”
werkgeverschap
duurzamevacatures.nl: en als je naar Milieu Centraal zelf kijkt, hoe stimuleren jullie duurzame mobiliteit intern?
Milieu Centraal: Als duurzame organisatie vinden wij het belangrijk om hierin zelf ook voorbeeldgedrag te laten zien. We vergoedden al woon-werkverkeer en zakelijke OV-reizen, maar wilden daarin verder gaan. Daarom hebben we besloten om ook privégebruik van het openbaar vervoer volledig te vergoeden voor alle medewerkers. Zo stimuleren we duurzaam reisgedrag. Niet alleen tijdens werktijd, maar ook daarbuiten.
duurzamevacatures.nl: dat is mooi! En als je dit doortrekt naar meer maatschappelijke aspecten?
Milieu Centraal: Milieu Centraal wil een organisatie zijn die de diversiteit van de samenleving weerspiegelt. Diversiteit en inclusiviteit dragen volgens ons bij aan beter werkgeverschap én meer impact. Als je dat serieus neemt, moet je daar ook praktisch naar handelen. Daarom geven wij bijvoorbeeld medewerkers de ruimte om díe feestdagen te vieren die passen bij hun eigen cultuur of religie, in plaats van uitsluitend de traditionele Nederlandse feestdagen verplicht te stellen.
duurzamevacatures.nl: welke rol speelt dit bij het aantrekken van nieuwe professionals?
Milieu Centraal: Dat is nog lastig om concreet te meten, omdat we hier pas enkele maanden geleden mee zijn gestart. Wel geloof ik dat arbeidsvoorwaarden steeds belangrijker worden voor professionals die bewust kiezen voor een werkgever die aansluit bij hun waarden.
duurzamevacatures.nl: en als je dat breder trekt? Welke duurzame arbeidsvoorwaarden zouden werkgevers vaker moeten invoeren?
Milieu Centraal: Dat hangt sterk samen met de identiteit van een organisatie. Ik denk dat werkgevers vooral moeten kijken naar hun eigen missie én naar de behoeften van de mensen die zij willen aantrekken. Voor de ene organisatie past het stimuleren van duurzame mobiliteit heel goed, terwijl een andere organisatie misschien meer impact maakt met het ondersteunen door aflossen van studieschulden of het volledig vergoeden van ouderschapsverlof. Arbeidsvoorwaarden versterken een organisatie pas echt wanneer ze logisch aansluiten bij waar die organisatie voor staat.
zelf doen?
Wil jij zelf een bijdrage leveren aan een duurzamere toekomst? Maak dan impact:
> als werkgever
> als professional
actueel
En als je op de hoogte wilt blijven van meer interviews, actueel duurzaam nieuws, groene innovaties, tips en meer, volg dan dit professionele duurzaamheidsplatform van Nederland. Schrijf je nu hieronder in voor de Nieuwsbrief:
