Sociale veiligheid op de werkvloer. Je hoort het steeds vaker en iedereen vindt het belangrijk. Maar, wat betekent het eigenlijk? En hoe werkt het? Over het algemeen beslaat het concept een werkomgeving waarin medewerkers zichzelf kunnen zijn, hun mening durven te geven en elkaar met respect behandelen. Zonder angst om ‘afgebrand’ te worden, gediscrimineerd, geïntimideerd of uitgesloten te worden.
vertrouwen
Toch is dat niet altijd en overal vanzelfsprekend. Denk aan een collega die tijdens een vergadering hard wordt gecorrigeerd of zelfs genegeerd. Maar ook een grap die structureel ten koste gaat van een medewerker. Een van de gevolgen ervan is dat iemand zwijgt uit angst voor de negatieve gevolgen. Toch gebeurt dit vaker dan je wellicht denkt. En een belangrijke rol voor sociaal veilige werkcultuur ligt bij de manager.
leiderschap
Dus niet met een gedragscode die in een la verdwijnt, maar met leiderschap die duidelijke kaders geeft. Geschreven of ongeschreven regels over ‘hoe gaan wij met elkaar om’? Welk gedrag accepteren we wel en welke niet? Wat verwachten we van elkaar? En waarom is dit belangrijk? Leidinggevenden moeten daarnaast niet alleen richting geven, maar ook inspireren, begeleiden én een goed voorbeeld geven.
vertrouwen
Dat betekent actief luisteren, ruimte geven aan verschillende meningen, medewerkers uitnodigen om hun mening te geven zonder negatieve consequenties. Een belangrijk onderdeel is psychologische veiligheid: de ruimte hebben om als medewerker vragen te kunnen stellen, fouten kunnen toegeven en afwijkende ideeën te delen zonder vernedering of afrekening. Dat vraagt om vertrouwen.
werkcultuur
Aanmoedigen, Initiatief belonen en waardering uitspreken is dan ook belangrijk. Evenals ongewenst gedrag van medewerkers bespreekbaar maken. Bedenk hierbij dat ook kleine gebaren aandacht verdienen. Een collega die iemand betrekt bij een gesprek of een leidinggevende die openlijk feedback vraagt, kan al bijdragen aan een andere werkcultuur.
voorbeeld
Een organisatie verandert niet wanneer alleen medewerkers hun gedrag moeten aanpassen. Leidinggevenden moeten zelf het goede voorbeeld geven. Wie respect, openheid en gelijkwaardigheid verwacht, moet dat ook laten zien. Zichtbaar reageren op meldingen en signalen serieus nemen, ongeacht wie erbij betrokken is.
gedrag
Als een leidinggevende zelf grensover-schrijdend gedrag vertoont, verliest beleid zijn geloofwaardigheid. Sociale veiligheid vraagt dus ook om leiders die kritisch naar hun eigen gedrag durven te kijken. Wordt er ongewenst gedrag gesignaleerd, kijk dan niet weg. Spreek collega’s respectvol aan, luister zonder direct te oordelen en sluit niemand buiten.
verbetering
Als werkgever of manager helpt het om afspraken concreet te maken, bespreek regelmatig hoe medewerkers de werksfeer ervaren. En zorg desnoods voor een toegankelijke vertrouwenspersoon. Sociale veiligheid is geen project met een einddatum. Het is een dagelijkse verantwoordelijkheid. Want een organisatie wordt pas echt inclusief wanneer iedereen zich gehoord, gerespecteerd én veilig voelt.
zelf impact?
Wil jij zelf een bijdrage leveren aan een duurzamere toekomst? Maak dan impact:
> als werkgever
> als professional
actueel
En als je op de hoogte wilt blijven van meer interviews, actueel duurzaam nieuws, groene innovaties, tips en meer, volg dan dit professionele duurzaamheidsplatform van Nederland. Schrijf je nu hieronder in voor de Nieuwsbrief:
